Computerhandleidingen


In de jaren tachtig startte ik met een college Schrijven van computerhandleidingen voor technische studenten. Voor dat college schreef ik een handleiding, gebaseerd op de principes van Information Mapping (van Robert Horn) en Minimalisme (van John Carroll). Tussen 1986 en 1998 gaf ik samen met Carel Jansen tevens een aantal cursussen voor voor schrijvers van handleidingen in bedrijven en organisaties. Deze cursussen werden verzorgd door Euroforum. Op basis van de handleiding schreven Carel Jansen en ik het boek Handleidingenwijzer dat in 1997 verscheen bij Sdu Uitgeverij.

In de jaren negentig deed ik met de aio's Govert de Vries en Nicole Ummelen onderzoek naar computerhandleidingen. Daarbij stonden twee onderwerpen centraal: het zoeken van informatie en het gebruik en de effecten van declaratieve informatie.

Met behulp van hardopdenkonderzoek observeerden we hoe computergebruikers in een handleiding zoeken naar oplossingen voor hun problemen. Op basis van dit onderzoek formuleerden we een model van informatiezoekend gedrag.

De tweede onderzoekslijn betrof de vraag of gebruikers van een computerhandleiding aandacht besteden aan declaratieve informatie: toegevoegde uitleg over de systematiek van de software, en of ze daar ook iets aan hadden bij het werken met de software. Het onderzoek wees uit dat gebruikers er wel degelijk aandacht aan besteden, dat dat geen effect had bij het uitvoeren van taken, maar dat het wel effect had op langere termijn. Meer informatie hierover op de pagina over het onderwerp Declaratieve Informatie.

 


Enkele publicaties over computerhandledingen

Steehouder, M. (1991). Tabellen in computerhandleidingen: gebruikers helpen om snel en trefzeker informatie te vinden. Communicatief 4, 65-74.

Steehouder, M. (1992). Computerhandleidingen verbeteren door onderzoek. In: A. Heuvelman & J. van der Staak (red.). Communicatie over wetenschap en techniek (pp. 237-250). Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.

Steehouder, M.F. (1993). Informatie zoeken in computerhandleidingen: een verkenning van de problemen. Tijdschrift voor taalbeheersing 15, 3-12.

Steehouder, M. (1994). The quality of access: Helping users find information in documentation. In: M. Steehouder, C. Jansen, P. van der Poort & R. Verheijen (eds.) (1994). Quality of technical documentation (pp. 131-144). Amsterdam, Atlanta GA: Editions Rodopi.

Steehouder, M. & Jansen, C. (1997). Handleidingenwijzer. Handboek voor effectieve softwarehandleidingen. Den Haag: Sdu Uitgevers.

Van der Meij, H., Karreman, J. & Steehouder, M. (2008). Drie decennia computerhandleidingen voor beginners. Tijdschrift voor taalbeheersing 30 (3), 268-287.

Van der Meij, H., Karreman, J. & Steehouder, M. (2009). Three decades of research and professional practice on printed software tutorials for novices. Technical Communication 50 (3), 265-292. [een verder uitgewerkte versie van het vorige artikel].